Toespraken 4 mei 2022

Gisteren waren we twee minuten stil. Ook in onze gemeente. Burgemeester Daphne Bergman gaf een toespraak en legde bloemen. Valeria Lashyna sprak over de oorlog in Oekraïne.

Toespraak Valeria Lashyna

Good evening everyone! 

On such a day, all of us want to remember the heroes of the Second World War. Heroes do not die, they have eternal memory on the pages of history and our hearts. 
But today I would like to say about those heroes who right now are fighting for our Ukraine every second.

It would seem that the Second World War - it was so long ago, in the last century. We have always said in Ukraine “Never again”, but for Ukrainians what was 77 years ago is now a reality.

Reality, when those Russians with whom they fought against the Germans are now the biggest enemies who ruthlessly kill Ukrainians - anyone who gets in their way.

The reality in which Ukrainians now find themselves resembles the times of the Second World War, only at a more advanced level and sometimes it seems even worse. History repeated itself. In the modern world - modern warfare with modern methods.

Reality, when the same Russians who once defended our land are now simply destroying it. Destroy beautiful, beautiful cities that were rapidly developing. Schools, hospitals, maternity hospitals, sights, infrastructure are being destroyed as well. 

Reality, when millions of Ukrainians are forced to leave their homes and leave temporarily for the unknown. The worst thing is that for someone it is for forever and there is no place to return to. There are no more their houses, as they were destroyed by the Russian army.

Reality, when shots, sirens have already become commonplace for many people and their psyche has adapted to these sounds, and the bomb shelter has become a home too..

Reality, when every generation of Ukrainians know from experience what war is.

War always seemed like something that happened far away. But right now, it's closer than ever, especially for Ukrainians. Because what is happening touches our cities and loved ones.

I will not stop thanking you, the Dutch people, for the way you care and help the Ukrainians who are here now. Your humanity and open heart is really worth a lot.

My story began on February 24 at 5:30 am with the sounds of rockets that I heard all over Kyiv. Thus began that day for millions of Ukrainians throughout our country. Honestly, with all my heart I wish you never say or hear the words: "Get up, pack your things, the war has begun."

There are many things I want to say, but the main things are:

 ⁃ appreciate your freedom, that you can do what you want, when you want;

It seems that this is given to you by default, so not much attention is paid to it, but nevertheless, for more than 2 months, Ukrainians have been fighting for it every day. Nobody expected this in the 21st century.

  • appreciate your freedom to your culture, traditions, the fact that you can speak fluently in your native Dutch language;
  • appreciate the fact that your relatives and friends are alive, next to you, you can call them, hear their voice, meet and hug;
  • appreciate the peaceful sky above your head and the sun.

You know, I still start shaking every time I hear loud noises or see fighter jets in the sky.

  • appreciate the fact that you have food and water;
  • appreciate the fact that you have confidence and peace of mind about tomorrow.

The war has shown and continues to do so that the most important value in this is life itself.

Sometimes we forget in the hustle and bustle of days to thank her simply for being alive and safe.

Every nation has the right to live independently.
Every city has the right to complete security.
Everyone has the right to live above a peaceful sky.
We all have the right to happiness and freedom.
This is what we are fighting for now, and we will definitely win soon.

With your support and help, we are getting closer to this step by step.

Gedicht Valeria Lashyna

Love Ukraine, like the sun do love her 

Love Ukraine, like the sun do love her, like the wind, the grasses, and the water.
In the hour of good fortune and the moment of joy, love her in the moment of discord. 

Love Ukraine in your dreams and in fact, your Ukraine - cherry red, her eternal, and new living beauty, her nightinggale like language. 

Without her- we are nothing, just dust and smoke, scattered about the fields by the wind.
Love Ukraine with your hole heart and with all you do. 

Love her in the struggles, in love, in battle, in this time, when the battlement rumble.
With your hole heart love your Ukraine to eternity we will be there with her. 
​​​​

Toespraak burgemeester Daphne Bergman

Nooit meer oorlog. Dat is de wens en de hoop die we elk jaar op 4 mei weer uitspreken naar elkaar. Wij delen allemaal diezelfde wens, dat we in vrede en vrijheid mogen leven en de hoop dat wij geen oorlog zullen meemaken. 

We herdenken op 4 mei en we vieren op 5 mei onze vrijheid, en we doen dat in vrijheid. Al 77 jaren staan we op 4 mei stil bij de gebeurtenissen uit ons verleden, omdat vrijheid niet vanzelfsprekend is. Twee jaar geleden zouden we 75 jaar bevrijding groots vieren - helaas kon dat destijds niet door de coronamaatregelen. 

Vandaag zijn we weer bij elkaar en mogen we samen herdenken en staan we stil bij het feit dat  vrijheid niet vanzelfsprekend is. Voor generaties die nu opgroeien zijn vrede en vrijheid begrippen die wel vanzelfsprekend lijken te zijn. Voor een generatie die in vrijheid opgroeit lijken woorden als vrede en vrijheid hun lading te verliezen. Daarom staan we op 4 en 5 mei stil bij de betekenis van vrede en vrijheid.

Bijna allen aanwezigen hier vanavond hebben de Koude Oorlog meegemaakt, en ook mijn generatie kent de tekst 
‘alleen de vogels vliegen van Oost naar West Berlijn” 

Want wij leefden destijds ook met de dreiging van een kernwapenoorlog en herinneren ons de opluchting die we voelden toen de Muur viel.

Dat was een belangrijk moment – ook in mijn leven – in 1989 ben ik naar Berlijn gereisd om in vrijheid te kunnen wandelen van West naar Oost Berlijn en te delen in de vreugde van dat bijzondere moment in de wereldgeschiedenis. 

Oorlog in Europa raakte steeds verder weg uit beeld. Oorlogen waren er nog steeds, buiten Europa zijn oorlog en geweld voor velen op de wereld in al die jaren nog altijd dagelijks een harde realiteit. 

Voor een aantal jaren leek vrijheid voor ons vanzelfsprekend. En toen kwam 9/11. Dat bracht veel onzekerheid en onrust en we werden ons weer bewust van de gedachte dat vrijheid niet vanzelfsprekend is.  Jarenlang leefde de wereld met de dreiging van terroristische aanvallen. Maar ook in die moeilijke periode kwam geen moment in ons op dat oorlog op het Europese continent ooit toch weer werkelijkheid zou kunnen worden. 

Tot 24 februari vroeg in de ochtend – zoals Valeria Lashyna zal vertellen – de geluiden van rakketten over heel Kiev te horen waren.

Het begin van een gruwelijke oorlog in de Oekraïne. Een schok voor ons Nederlanders, want dit hadden we niet meer voor mogelijk gehouden.

Het houdt ons bijna dagelijks bezig. Het nieuws, de vreselijke beelden, en de indringende verhalen van de ontheemden. Het maakt ons bang en ongerust. En we voelen mee met de vluchtelingen en hun verhalen. Het zet ons aan het denken. We hebben geen schuilkelders en bunkers meer, hooguit voor opslag van spullen. Vrede en vrijheid zijn dus ook binnen Europa niet vanzelfsprekend en het raakt ons nu allemaal. 

Deze periode brengt ook herinneringen naar boven voor de mensen die de oorlog hebben meegemaakt, voor overlevenden, nabestaanden en voor veteranen en actieve militairen. Voor hen is dit een indringende periode waarin herinneringen en daar aan verbonden gevoelens naar boven komen. 

En zo komen de gevoelens van meerdere generaties bij elkaar, vanuit de herinneringen aan de oorlog in het verleden en de onzekerheid die de huidige oorlog in Europa met zich meebrengt. 

Vandaag op 4 mei herdenken wij allen – burgers en militairen – die in het Koninkrijk der Nederlanden of waar ook ter wereld zijn omgekomen of vermoord sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogssituaties en bij vredesoperaties.  

Velen stierven door oorlogsgeweld of uitputting, ook zijn veel mensen vermoord omdat zij in verzet kwamen. Zes miljoen Joden, waarvan 104.000 uit Nederland werden vermoord of om kwamen om tijdens de Holocaust. 

Maar ons herdenken – 77 jaar na de bevrijding – is ook signaal voor de toekomst. Want we hadden ons voorgenomen… dit nooit meer, maar het ondenkbare, oorlog binnen Europa, is wel gebeurd. Dat schept een verplichting naar ons allemaal, vrede en vrijheid zijn niet vanzelfsprekend, het kan niet vaak genoeg herhaald worden. 

En zoals David van Reybrouck vertelt in een interview: veel gaat voorbij, behalve het verleden. Om de uitdagingen van de toekomst aan te kunnen gaan is confrontatie met het verleden nodig. Ook als het schuurt dus.

In ieder geval voel ik als bestuurder deze plicht. “Vrijheid is niet vanzelfsprekend” en ook de staat van onze democratische rechtsorde is dat niet. 

Ik citeer Iljard Leonard Pfeiffer “democratie is een buitengewoon fragiele onderhoudsgevoelige staatsvorm met als tegenhanger populisme.”

Er zijn meer autocratieën dan democratische landen op de wereld.

Niks gaat vanzelf en is vanzelfsprekend. Onze instituten hebben onderhoud nodig. Dat is hard werken en we moeten onze democratie koesteren.

Laten we met elkaar waakzaam en betrokken blijven naar elkaar. Ieder leven doet ertoe.

Ook van mensen die qua cultuur en religie niet op ons lijken, maar we blijven allemaal mens. In onzekere tijden is mede menselijkheid, juist naar andersdenkenden van groot belang. Als we niet tenminste verdraagzaam naar elkaar blijven: gaan we ‘ontmenselijken’. 

En als we met zijn allen dat pad opgaan is de ellende niet te overzien, zoals 77 jaar geleden is gebeurd, en we nu dagelijks kunnen volgen via het nieuws.

Barmhartigheid naar alle vluchtelingen is en blijft nodig, want als je hun verhalen leest, zijn die vergelijkbaar met verhalen van toen en nu. 

Sinds 24 februari heeft de betekenis van vrijheid een nieuwe en urgent gevoelde lading gekregen. Ik hoop dat we kunnen leven in vrijheid en verbondenheid met elkaar. Waar we niet alleen als Nederlanders voor staan, maar voor alle mensen die hier voor strijden in de wereld. 

Nooit meer oorlog. Dat is de wens en de hoop die we elk jaar op 4 mei weer uitspreken naar elkaar, omdat vrijheid niet vanzelfsprekend is.